Motoriek bij kleuters

In de klas zie je het steeds vaker: kleuters die moeite hebben met knippen, tekenen, kleuren of schrijven.

Ook bewegen sommige kinderen minder soepel dan je zou verwachten. Ze vallen sneller, klimmen minder

zeker of hebben moeite met balanceren.

Dat is niet zomaar iets kleins. Motorische ontwikkeling is een belangrijke basis voor het functioneren in de klas.

Het probleem

Kinderen bewegen minder en minder gevarieerd dan vroeger. Er is minder tijd voor vrij buitenspel en meer

tijd binnenshuis, vaak zittend. Tegelijk zie je in school soms dat er snel wordt overgestapt op tafelwerk,

terwijl de basis nog niet stevig genoeg is.

Ook grove motoriek krijgt niet altijd de aandacht die nodig is. Rennen, klimmen, springen, rollen en

balanceren lijken gewone spelactiviteiten, maar zijn in werkelijkheid een voorwaarde voor veel andere

vaardigheden.

Daarnaast helpen we kinderen vaak te snel. Een jas wordt even dichtgedaan, een knipwerkje wordt

voorgedaan of een taak wordt overgenomen. Begrijpelijk, maar daardoor gaan oefenkansen verloren.

In de klas

Een zwakke motorische basis zie je op verschillende manieren terug:

• moeite met knippen
• een onhandige pengreep
• snel vermoeid bij teken- en schrijfactiviteiten
• weinig controle over bewegingen
• frustratie bij opdrachten die veel motorische sturing vragen

Dat werkt door in het leren. Kinderen die veel energie kwijt zijn aan de uitvoering, houden minder

ruimte over voor de inhoud.

Wat helpt

Motorische ontwikkeling vraagt geen ingewikkeld programma. Wel tijd, ruimte en herhaling.

Kinderen moeten kunnen bewegen, proberen, oefenen en fouten maken. Niet af en toe, maar elke dag.

Aanpak

1. Geef dagelijks ruimte aan grove motoriek
Laat kinderen springen, kruipen, klimmen, balanceren en rennen. Dat kan in de speelzaal, buiten

of in een eenvoudig circuit in de klas.

2. Bied fijne motoriek aan zonder prestatiedruk
Laat kinderen knippen, rijgen, kleien, scheuren, bouwen en tekenen zonder dat het altijd een “mooi werkje”

hoeft op te leveren.

3. Laat kinderen meer zelf doen
Jassen aantrekken, ritsen sluiten, materialen pakken en opruimen: juist deze gewone handelingen zijn

waardevolle oefenmomenten.

4. Neem spel serieus
In spel ontwikkelen kinderen hun lichaam, hun coördinatie en hun zelfstandigheid. Spel is geen

opvulling van de dag, maar onderdeel van ontwikkeling.

Tot slot

Motoriek is geen bijzaak. Het is een voorwaarde om goed tot leren te komen. Wie die basis serieus neemt,

kijkt anders naar bewegen, spel en dagelijkse handelingen in de kleuterklas.